Wielkość tekstu:
A- A A+
Wersja tekstowa
Skróty klawiaturowe

1. Definicja e-zdrowia

 

Usługi elektroniczne w zdrowiu (popularnie nazywane e-zdrowiem, e-medycyną lub telemedycyną) obejmują wszystkie możliwe zastosowania nowoczesnych technologii informacyjnych i komunikacyjnych we wzajemnych relacjach lekarzy, instytucji ochrony zdrowia (szpitali, przychodni) i ich pacjentów.

Celem świadczonych usług ma być diagnozowanie pacjentów, konsultacje na temat sposobu leczenia, zapobieganie chorobom, kontrola stanu zdrowia oraz promowanie zdrowego stylu życia. Zgodnie z definicją świadczącymi usługi elektroniczne mogą być lekarze, instytucje sektora opieki zdrowotnej (przychodnie, apteki, szpitale) oraz firmy prywatne.

 

Rodzaje e-usług

E-usługi w obszarze zdrowia można podzielić na następujące kategorie:

  • usługi oparte na relacjach lekarzy i pacjentów (e-konsultacje medyczne, elektroniczne recepty, kontrola stanu zdrowia pacjenta)
  • usługi skierowane bezpośrednio do pacjentów (elektroniczne konta zdrowotne, medyczne portale informacyjne i edukacyjne, apteki internetowe)
  • usługi skierowane bezpośrednio do lekarzy (portale wiedzy i narzędzia szkoleniowe dla lekarzy).

Wiele z opisywanych niżej usług jest zarezerwowanych dla uprawnionych podmiotów. Prywatni przedsiębiorcy mogą jednak udostępnić niezbędną infrastrukturę do ich świadczenia.

 

Co to jest e-zdrowie? 

Dr Jean-Claude Healy ze Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) proponuje następującą definicję e-zdrowia:

  •  wszystko co ma postać cyfrową (produkty, systemy, usługi),
  •  jest przydatne do celów zdrowotnych (opieka zdrowotna, zdrowie publiczne),
  •  telemedycyna, informatyka medyczna, telematyka medyczna,
  •  łatwość dokumentowania, wymiany informacji, prowadzenia leczenia,
  •  regulowane przez określone przepisy administracyjne i prawne oraz zasady etyczne.

Przyznaje także, że dzisiejsza wartość dodana e-zdrowia to zwiększenie produktywności istniejących systemów dla opieki zdrowotnej. W przyszłości jednak e-zdrowie stanie się szkieletem systemów opieki zdrowotnej ukierunkowanych na obywatela. W związku z tym do 2010 roku wydatki na e-zdrowie powinny wzrosnąć do 5% całkowitych wydatków na opiekę zdrowotną (źródło: Deloitte).

Rozpatrując zagadnienia związane z budową systemów informacyjnych, komisja Europejska zaproponowała następujące dwie definicje e-zdrowia

  1. e-zdrowie to stosowanie nowoczesnych technologii informacyjnych i telekomunikacyjnych w celu zaspokojenia potrzeb obywateli, pacjentów, pracowników opieki zdrowotnej, placówek świadczących usługi opieki zdrowotnej, a także władzy ustawodawczej i legislacyjnej.
  2. e-zdrowie to dostępne już dziś narzędzie, umożliwiające znaczne zwiększenie wydajności, które jednocześnie stanowi podstawę dla przyszłych, zrestrukturyzowanych i zorientowanych na obywatela systemów opieki zdrowotnej, a zarazem uwzględnia różnorodność tradycji opieki zdrowotnej w wielokulturowej i wielojęzycznej Europie. Istnieje wiele przykładów udanych zastosowań e-zdrowia, takich jak sieci informacji medycznej, systemy elektronicznej dokumentacji medycznej, usługi telemedyczne, przenośne i kieszonkowe systemy monitorowania czy portale zdrowotne.

Dalej komisja stwierdza:

Realizacja tych celów jest procesem trudnym i złożonym. Systemy opieki zdrowotnej są bardzo skomplikowane zarówno pod względem organizacyjnym, jak i technologicznym. Dane medyczne mają szczególne znacznie, dlatego dokumentacja medyczna pacjentów musi być odpowiednio chroniona. Jest to sektor bardzo intensywnie wykorzystujący dane. 

Wiele z wymienionych problemów — ochrona danych czy zdrowie publiczne — mają wymiar ogólnoeuropejski. Organy zarządzające opieką zdrowotną w poszczególnych krajach europejskich aktywnie wymieniają doświadczenia i wspólnie opracowują plany i strategie działania. Koordynacja prac badawczo-rozwojowych w całej Europie przyspiesza opracowywanie nowych technologii e-zdrowia.

 

2. Definicja telemedycyny

 

Bardzo ogólna definicja telemedycyny uznawana przez prestiżowe czasopismo o tej tematyce - „Journal of Telemedicine and Telecare” określa telemedycynę jako działalność medyczną na odległość, z podkreśleniem istotności edukacji medycznej oprócz samego procesu diagnozy i leczenia.[4]

Uznana przez Amerykańskie Stowarzyszenie Telemedycyny (ATA) definicja jest nieco bardziej precyzyjna i mówi, że telemedycna jest formą wymiany informacji medycznych pomiędzy dwoma stronami, przebiegająca przy wykorzystaniu narzędzi telekomunikacyjnych, której celem jest poprawa stanu zdrowia pacjenta.[5]

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) natomiast podaje, że telemedycyna to dostarczanie przez specjalistów usług medycznych, w przypadku gdy dystans jest kluczowym czynnikiem, wykorzystując technologie komunikacyjne do wymiany istotnych informacji dla diagnozy, leczenia, profilaktyki, badań, konsultacji czy wiedzy medycznej w celu polepszenia zdrowia pacjenta.[6]

Definicja podkreślająca ewolucję narzędzi technologicznych oraz wykorzystanie nowoczesnych sposobów komunikacji określa telemedycynę jako diagnozę, leczenie, edukację, monitoring oraz wsparcie pacjenta poprzez narzędzia telekomunikacyjne począwszy od telefonu do wideo konferencji odbywanych w czasie rzeczywistym.[7]

 

E – medycyna

Obok pojęcia telemedycyny często pojawia się również pojęcie e-medycyny lub teleopieki medycznej. Nie należy jednak pojęć tych traktować jako synonimy. E-medycyna ma szersze znaczenie niż telemedycyna. Europejska Komisja podaje, że e-medycyna odnosi się do wykorzystania nowoczesnych technologii komunikacyjnych by sprostać potrzebom mieszkańców, pacjentów, ekspertów medycznych, dostarczycieli usług telemedycznych jak również prawodawców.[8]

Inna definicja e-medycyny mówi, że jest to wszelkie zastosowanie technologii informacyjnych w opiece zdrowotnej. [9]  Można powiedzieć więc, że wymiana informacji między specjalistą a pacjentem lub między dwoma ekspertami w celu poprawy zdrowia pacjenta to telemedycyna.

Wymiana informacji np. w celach wyłącznie edukacyjnych, w oderwaniu od konkretnego pacjenta to już e-medycyna. Przykładami produktów e-medycznych, nie stanowiących telemedycyny są np. portale edukacyjne dla pacjentów a także dla specjalistów, fora internetowe, portale społecznościowe o tematyce medycznej, systemy elektronicznej rejestracji pacjentów czy też narzędzia do komputerowych analiz danych statystycznych wykorzystywanych w szpitalach i medycznych jednostkach badawczych.[10]

 

Teleopieka medyczna

Teleopieka medyczna odnosi się natomiast do monitorowania pacjentów. Jej znaczenie zawiera się więc w pojęciu telemedycyny. Monitorowanie stosowane jest najczęściej w stosunku do pacjentów przewlekle chorych, gdy istnieją trudności i ryzyko związane z samodzielnym funkcjonowaniem. Stosowana jest więc w stosunku do pacjentów z przewlekłymi chorobami serca, osobami starszymi o ograniczonej samodzielności. [11]

 

Przypisy

[1] Online etymology dictionary, www.etymonline.com/index.php , dostęp dnia: 10.12.2012;

[2] Zbigniew Bela, Etymologia i pierwotne znaczenia wyrazów lek i leczyć, Gazeta Farmaceutyczna, marzec 2011;

[3] W. Dega, Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004, s. 9 – 10.;

[4] K. Lops, Cross-border telemedicine. Opportunities and barriers from an economical and legal perspective, Erasmus University - Institute of Health Policy and Management, Rotterdam 2008, s. 7. 

[5] American Telemedicine Association, www.americantelemed.org/i4a/pages/index.cfm?pageid=1 , dostęp dnia 10.12.2012. 

[6] K. Lops, s. 7. 

[7] E. Hui, Telemedicine in Neurorehabilitation, Advances in clinical neuroscience and rehabilitation, Vol. 9 nr 3, sierpień 2009. 

[8] Komisja Europejska, Ministerial Declaration Brussels 22 May 2003. eHealth convention,  www.aehti.eu/Advances_vol_1.pdf , dostęp: 28.02.2012. 

[9] I. H. M. Aas, The organizational challenge for health care from telemedicine and eHealth, s. 1-2, Arbeidsforskningsinstituttet AS 2007. 

[10] I. H. M. Aas, s. 2. 

[11] R. E. Geertsema, New and Emerging Medical Technologies, a horizontal scan of opportunities and risks, National Institute for Public Health and the Environment, marzec 2007, www.rivm.nl/bibliotheek/rapporten/360020002.pdf , dostęp: 5.02.2012. s. 23.

 

Nasze serwisy

1-zdrowie.jpg2-profilaktyka.jpg3-astma.jpg4-cukrzyca.jpg5-nadcisnienie.jpg6-strategiazdrowia.jpg7-strategiaezdrowia.jpg8-ezdrowie.jpg